پست ویژه : شب یلدا

در این ارسال هر آنچه می خواهید در مورد این شب باستانی بدانید قرار دارد . مواردی از قبیل : تاریخچه شب یلدا , یلدا از دیدگاه شاعران , نحوه تزئیین میوه ها و . . . در این مطلب درج شده است که می توانید

همه ی آن ها را در ادامه مطلب ببینید

تاریخچه

شب یَلدا یا شب چلّه بلندترین شب سال در نیم‌کره شمالی زمین است. این شب به هنگام غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در ۱ دی (نخستین روز زمستان) اطلاق می‌شود. ایرانیان و بسیاری از دیگر اقوام این شب را جشن می‌گیرند.این شب در نیم‌کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن شب به بعد طول روز بیش‌تر و طول شب کوتاه‌تر می‌شود.«یلدا» واژه‌ایست به معنای «تولد» برگرفته از زبان سریانی که از شاخه‌های متداول زبان «آرامی» است. زبان «آرامی» یکی از زبان‌های رایج در منطقه خاورمیانه بوده‌است. برخی بر این عقیده‌اند که این واژه در زمان ساسانیان که خطوط الفبایی از راست به چپ نوشته می‌شده، وارد زبان پارسی شده‌است.
واژه «یلدا» به معنای «زایش زادروز» و تولد است. ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می‌شوند و تابش نور ایزدی افزونی می‌یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می‌خواندند و برای آن جشن بزرگی برپا می‌کردند و از این رو به دهمین ماه سال دی (به معنای روز) می‌گفتند که ماه تولد خورشید بود.
یلدا و جشن‌هایی که در این شب برگزار می‌شود، یک سنت باستانی است. مردم روزگاران دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی آنان را تشکیل می‌داد و در طول سال با سپری شدن فصل‌ها و تضادهای طبیعی خوی داشتند، بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیت‌های خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.

آنان ملاحظه می‌کردند که در بعضی ایام و فصول روزها بسیار بلند می‌شود و در نتیجه در آن روزها، از روشنی و نور خورشید بیشتر می‌توانستند استفاده کنند. این اعتقاد پدید آمد که نور و روشنایی و تابش خورشید نماد نیک و موافق بوده و با تاریکی و ظلمت شب در نبرد و کشمکش‌اند. مردم دوران باستان و از جمله اقوام آریایی، از هند و ایرانی - هند و اروپایی، دریافتند که کوتاه‌ترین روزها، آخرین روز پاییز و شب اول زمستان است و بلافاصله پس از آن روزها به تدریج بلندتر و شب‌ها کوتاهتر می‌شوند، از همین رو آنرا شب زایش خورشید نامیده و آنرا آغاز سال قرار دادند.[۱] بدین‌سان در دوران کهن فرهنگ اوستایی، سال با فصل سرد شروع می‌شد و در اوستا، واژه Sareda, Saredha «سَرِدَ» یا «سَرِذَ» که مفهوم «سال» را افاده می‌کند، خود به معنای «سرد» است و این به معنی بشارت پیروزی اورمزد بر اهریمن و روشنی بر تاریکی است.[۲] در آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، ص ۲۵۵، از روز اول دی ماه، با عنوان «خور» نیز یاد شده‌است و در قانون مسعودی نسخه موزه بریتانیا در لندن، «خُره روز» ثبت شده، اگرچه در برخی منابع دیگر «خرم روز» نامیده شده‌ است.[۳] در برهان قاطع ذیل واژه «یلدا» چنین آمده‌ است:

* «یلدا شب اول زمستان و شب آخر پاییز است که اول جَدی و آخر قوس باشد و آن درازترین شب‌هاست در تمام سال و در آن شب و یا نزدیک به آن شب، آفتاب به برج جدی تحویل می‌کند و گویند آن شب به غایت شوم و نامبارک می‌باشد و بعضی گفته‌اند شب یلدا یازدهم جدی است.»[۴]

تاریکی نماینده اهریمن بود و چون در طولانی‌ترین شب سال، تاریکی اهریمنی بیشتر می‌پاید، این شب برای ایرانیان نحس بود و چون فرا می‌رسید، آتش می‌افروختند تا تاریکی و عاملان اهریمنی و شیطانی نابود شده و بگریزند، مردم گرد هم جمع شده و شب را با خوردن، نوشیدن، شادی و پایکوبی و گفتگو به سر می‌آوردند و خوانی ویژه می‌گستردند، هرآنچه میوه تازه فصل که نگاهداری شده بود و میوه‌های خشک در سفره می‌نهادند. سفره شب یلدا، «میَزد» Myazd نام داشت و شامل میوه‌های تر و خشک، نیز آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان، «لُرک» Lork که از لوازم این جشن و ولیمه بود، به افتخار و ویژگی «اورمزد» و «مهر» یا خورشید برگزار می‌شد.[۵] در آیین‌های ایران باستان برای هر مراسم جشن و سرور آیینی، خوانی می‌گستردند که بر آن افزون بر آلات و ادوات نیایش، مانند آتشدان، عطردان، بخوردان، برسم و غیره، برآورده‌ها و فرآورده‌های خوردنی فصل و خوراک‌های گوناگون، خوراک مقدس مانند «میزد» نیز نهاده می‌شد.

ایرانیان گاه شب یلدا را تا دمیدن پرتو پگاه در دامنهٔ کوه‌های البرز به انتظار باززاییده‌ شدن خورشید می‌نشستند. برخی در مهرابه‌ها (نیایشگاه‌های پیروان آیین مهر) به نیایش مشغول می‌شدند تا پیروزی مهر و شکست اهریمن را از خداوند طلب کنند و شب‌هنگام دعایی به نام «نی ید» را می‌خوانند که دعای شکرانه نعمت بوده‌است. روز پس از شب یلدا (یکم دی ماه) را خورروز (روز خورشید) و دی گان؛ می‌خواندند و به استراحت می‌پرداختند و تعطیل عمومی بود (خرمدینان، این روز را خرم روز یا خره روز می‌نامیدند).خورروز در ایران باستان روز برابری انسان‌ها بود در این روز همگان از جمله پادشاه لباس ساده می‌پوشیدند تا یکسان به نظر آیند و کسی حق دستور دادن به دیگری نداشت و کارها داوطلبانه انجام می‌گرفت نه تحت امر. در این روز جنگ کردن و خونریزی حتی کشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود این موضوع را نیروهای متخاصم با ایرانیان نیز می‌دانستند و در جبهه‌ها رعایت می‌کردند و خونریزی به طور موقت متوقف می‌شد و بسیار دیده شده که همین قطع موقت جنگ به صلح طولانی و صفا تبدیل شده‌ است. در این روز بیشتر از این رو دست از کار می‌کشیدند که نمی‌خواستند احیاناً مرتکب بدی شوند که آیین مهر ارتکاب هر کار بد کوچک را در روز تولد خورشید گناهی بسیار بزرگ می‌شمرد. ایرانیان به سرو به چشم مظهر قدرت در برابر تاریکی و سرما می‌نگریستند و در خورروز در برابر آن می‌ایستادند و عهد می‌کردند که تا سال بعد یک سرو دیگر بکارند.


ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریکترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می‌مانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم می‌دارند تا اندوه غیبت خورشید و تاریکی و سردی روحیهٔ آنان را تضعیف نکند و با به روشنایی گراییدن آسمان به رخت خواب روند و لختی بیاسایند.

* در آیین کهن، بنابر یک سنت دیرینه آیین مهر شاهان ایرانی در روز اول دی‌ماه تاج و تخت شاهی را بر زمین می‌گذاشتند و با جامه‌ای سپید به صحرا می‌رفتند و بر فرشی سپید می‌نشستند. دربان‌ها و نگهبانان کاخ شاهی و همهٔ برده‌ها و خدمت‌کاران در سطح شهر آزاد شده و به‌سان دیگران زندگی می‌کردند. رئیس و مرئوس، پادشاه و مردم عادی همگی یکسان بودند. البته درستی این امر تایید نشده و شاید افسانه‌ای بیش نباشد. ایرانیان در این شب باقی‌مانده میوه‌هایی را که انبار کرده بودند به همراه خشکبار و تنقلات می‌خوردند و دور هم گرد هیزم افروخته می‌نشستند تا سپیده دم بشارت روشنایی دهد زیرا به زعم آنان در این شب تاریکی و سیاهی در اوج خود است. جشن یلدا در ایران امروز نیز با گرد هم آمدن و شب‌نشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگزار می‌شود. متل‌گویی که نوعی شعرخوانی و داستان‌خوانی است در قدیم اجرا می‌شده‌ است به این صورت که خانواده‌ها در این شب گرد می‌آمدند و پیرترها برای همه قصه تعریف می‌کردند. آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه‌های گوناگون است که همه جنبهٔ نمادی دارند و نشانهٔ برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند، این میوه‌ها که اغلب دانه‌های زیادی دارند، نوعی جادوی سرایتی محسوب می‌شوند که انسان‌ها با توسل به برکت‌خیزی و پردانه بودن آنها، خودشان را نیز مانند آنها برکت‌آور می‌کنند و نیروی باروی را در خویش افزایش می‌دهند و همچنین انار و هندوانه با رنگ سرخشان نمایندگانی از خورشید در شب به‌شمار می‌روند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پُری آن، آینده‌گویی می‌کنند.
* در خطهٔ شمال و آذربایجان رسم بر این است که در این شب خوانچه‌ای تزیین شده به خانهٔ تازه‌عروس یا نامزد خانواده بفرستند. مردم آذربایجان در سینی خود هندوانه‌ها را تزئین می‌کنند و شال‌های قرمزی را اطرافش می‌گذارند. درحالی که مردم شمال یک ماهی بزرگ را تزئین می‌کنند و به خانهٔ عروس می‌برند.
* سفرهٔ مردم شیراز مثل سفرهٔ نوروز رنگین است. مرکبات و هندوانه برای سرد مزاج‌ها و خرما و رنگینک برای گرم مزاج‌ها موجود است. حافظ‌خوانی جزو جدانشدنی مراسم این شب برای شیرازی‌هاست. البته خواندن حافظ در این شب نه تنها در شیراز مرسوم است، بلکه رسم کلی چله‌نشینان شده‌است.
* همدانی‌ها فالی می‌گیرند با نام فال سوزن. همه دور تا دور اتاق می‌نشینند و پیرزنی به طور پیاپی شعر می‌خواند. دختر بچه‌ای پس از اتمام هر شعر بر یک پارچه نبریده و آب ندیده سوزن می‌زند و مهمان‌ها بنا به ترتیبی که نشسته‌اند شعرهای پیرزن را فال خود می‌دانند. همچنین در مناطق دیگر همدان تنقلاتی که مناسب با آب و هوای آن منطقه‌است در این شب خورده می‌شود. در تویسرکان و ملایر، گردو و کشمش و مِیز نیز خورده می‌شود که از معمولترین خوراکی‌های موجود در ابن استان هاست.
* در شهرهای خراسان خواندن شاهنامهٔ فردوسی در این شب مرسوم است.
* در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را قسم می‌دهند که زیاد سخت نگیرد و معمولاً گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و کشمش می‌خورند.
* در گیلان هندوانه را حتماً فراهم می‌کنند و معتقدند که هر کس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی‌کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد. «آوکونوس» یکی دیگر از خوردنی‌هایی است که در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به روش خاصی تهیه می‌شود. در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می‌ریزند، خمره را پر از آب می‌کنند و کمی نمک هم به آن می‌افزایند و در خم را می‌بندند و در گوشه‌ای خارج از هوای گرم اطاق می‌گذارند. ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه می‌شود. آوکونوس در اغلب خانه‌های گیلان تا بهار آینده یافت می‌شود و هر وقت هوس کنند ازگیل تر و تازه و پخته و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون می‌آورند و آن را با گلپر و نمک در سینه‌کش آفتاب می‌خورند.(آو= آب و کونوس = ازگیل)
* مردم کرمان تا سحر انتظار می‌کشند تا از قارون افسانه‌ای استقبال کنند. قارون در لباس هیزم‌شکن برای خانواده‌های فقیر تکه‌های چوب می‌آورد. این چوب‌ها به طلا تبدیل می‌شوند و برای آن خانواده، ثروت و برکت به همراه می‌آورند.



در فرهنگ عاميانه ی مردم، شب يلدا و شب چله، شب دوستی است. شب بار عام و کارهای خيريه است. مردم ايران که اکثراً کشاورز يا دام دار بوده اند، آموخته اند تا سرمای زمستان را بهانه ای برای دورهم جمع شدن و جشن به پايان رساندن يک سال زراعی بدانند. ليکن در فرهنگ ادبی و رسمی کشورمان، يلدا اغلب چهره ی تاريک و خشن شبی طولانی است. شبی که عشاق به انتظار به سرآمدن آن هستند. طولانی و تاريک بودن يلدا استعاره ايست برای فراق جان کاه معشوق، تنهايی و انتظار وصال و گاه گيسوی سياه و بلند يار.
و حال چندبيتی در اين مضمون می*خوانيم:

حافظ:
صحبت حکام، ظلمت شب يلدا است
نور ز خورشيد خواه بو که برآيد

سعدی:
هنوز با همه دردم اميد درمان است
که آخری بود آخر شبان يلدا را

اوحدی:
شب هجرانت ای دلبر، شب يلدا است پنداری
رخت نوروز و ديدار تو عيد ماست پنداری

خاقانی:
تو جان لطيفی و جهان جسم کثيف
تو شمع فروزنده و گيتی شب يلدا

عنصری:
چون حلقه ربايند به نيزه، تو به نيزه
خال از رخ زنگی بربايی شب يلدا

منوچهری:
نور رايش تيره*شب را روز نورانی کند
دود چشمش روز روشن را شب يلدا کند

مسعود سعد:
کرده خورشيد صبح ملک تو
روز همه دشمنان شب يلدا

ناصرخسرو:
او بر دوشنبه و تو بر آدينه
تو ليل قدر داری و او يلدا

هم*چنين ارتباط عيسی مسيح با اين شب در اشعار امير معزی و سنائی غزنوی مشهود است.
امير معزی:
ايزد دادار، مهر و کين تو گويی
از شب قدر آفريد و از شب يلدا
زان*که به مهرت بود تقرب مومن
زان*که به کينت بود تفاخر ترسا

سنائی غزنوی:
به صاحب*دولتی پيوند اگر نامی همی جويی
که از يک چاکری عيسی چنان معروف شد يلدا

سيف افرنگی:
سخنم بلندنام از سخن تو گشت و شايد
که درازنامی از نام مسيح يافت يلدا

آش مخصوص برای شب یلدا

مواد لازم برای 5نفر : اسفناج و شوید نیم کیلو
عدس و لپه یک کاسه ماست خوری
چغندر قند سفید یک عدد متوسط
آرد گندم یک کاسه ماست خوری
سرکه دو قاشق غذاخوری
پیاز سرخ شده دو عدد متوسط
نعناع داغ کمی
نمک و فلفل و زردچوبه به میزان لازم
قرقوروت به میزان دلخواه ابتدا به اندازه ی یک پارچ آب در قابلمه ی مورد نظرتان بریزید و بگذارید به جوش بیاید سپس نمک ،فلفل و زرد چوبه را داخل آن بریزید .به آبهای در حال جوش سبزی های درشت خورد شده را به همراه عدس ها و چغندر اضافه کنید ،پس از پختن عدسها که حدودا پانزده تا بیست دقیقه طول می کشد لپه ها را که از قبل خیس کرده و پخته اید به آن اضافه کنید.آرد گندم را با کمی آب سرد و نمک حل کرده تا به صورت مایع غلیظی در آید و به مواد به آرامی و با هم زدن بیافزایید تا ربع ساعت بجوشد و بوی خامی آرد حس نشود سپس دو قاشق سرکه را به همراه یک قاشق نعناع و پیاز داغ به مواد اضافه کنید که در صورت تمایل می توانید سرکه را بیشتر بریزید .آش شما آماده است که پس از کشیدن با بقیه ی نعناع و پیاز داغها تزیین کرده و می*توانید بسته به مزاج با شکر یا قرقوروت میل نمایید.

روش تهیه میوه خشک برای آجیل شب یلدا

یکی دیگر از تنقلات مفید و شیک شب یلدا آجیل میوه های خشک است که نه تنها برای این شب بلکه همیشه می*تواند برای کودکان ما جایگزین تنقلات ناسالم شود که جدا از خشک شدن با دستگاههای مخصوص و تهیه ی آنها از آجیل فروشی ها، می توان آنها را در منزل وبه دو روش ساده خشک کرد:

روش اول: هر نوی میوه ای را به دلخواه پس از شستشو و هر کدام که می*شود با پوست نیز مصرف کرد را برش داده و حلقه حلقه کنید و بر روی فویل یا سینی که روی شوفاژ یا فن قرار داده اید پهن کنید. از یک پارچه ی تمیز وسفید استفاده کرده و روی آنها را بپوشانید تا نور مستقیم به آنها نرسد که اگر شوفاژ یا فن در جای تاریکی باشد بهتر بوده و نیازی به پارچه نخواهد بود. پس از یک روز برای جلوگیری از چسبیدن میوه ها به فویل یا سینی آنها را بر گردانده و جابه جا کنید تقریبا با این روش پس از سه تا چهار روز میوه های خشک شما آماده خواهند بود.
روش دوم :میوه های شسته و آماده شده را بر روی سینی یا روی پارچه ی سفید تمیزی که روی یک میز یا سطحی که از زمین بالا تر است پهن کرده اید بریزید ودر جایی کاملا خشک و تاریک قرار دهید و باز پس از یک روز آنها را برگردانده و جابه جا نمایید .در این روش که طبیعی تر و بهتر است، بین 7 تا 8 روز طول می کشد تا میوه های شما خشک و برای مصرف آماده شوند.

[color=#FF0000]

شربتهای زیبا و خوشمزه برای شب یلدا!

[/color]

1- شربت عرق نعنا و یا بید و کاسنی درست کرده و در لیوانهای بلند بریزید ،چند عدد از میوه های خشک مثل آلو و یا انجیر و برگه زردآلو درون لیوانهای شربت انداخته و با برشی کوچک بر روی یک تکه لیمو و یا میوه های دیگر به شکلهای مختلف، آن را در لبه ی لیوان قرار دهید و با نی از مهمانان خود پذیرایی کنید.




2-در لیوانهای بلند و یا جامی شکل و یا هر لیوان دیگری به سلیقه ی خودتان شربت آلبالو را به گونه ای درست کنید که ابتدا شربت غلیظ شده ی آلبالو را در کف لیوان ریخته و سپس چند قطعه یخ روی آنها بیندازید و پس از آن به آرامی بر روی یخها از گوشه ی لیوان، آب سرد و خنک اضافه کنید و مراقب باشید که شربت و آب با هم مخلوط نشوند ،سپس چند تکه آناناس و هندوانه ی توپی شکل کوچک یا برشهای لیمو درون لیوان بیاندازید و با انواع نی های رنگی میل نمایید.این شربت را در فصل تابستان که آلبالو و توت فرنگی فراوان است با توت فرنگی و آلبالو تزیین کنید.



3-میتوانید از آب میوه های طبیعی و میوه های مخصوص شب یلدا استفاده کنید مثل همین آب هندوانه که در اینجا تصویرش را ملاحظه می*کنید

سفره آرایی شب یلدا

شب یلدا و آراستن سفره یلدایی
یلدا واژه ای سریانی است و به معنای ولادت است ،ولادت خورشید (مهر و میترا) و ولادت مهر شکست ناپذیر.
یلدا برابر با شب اول جدی و شب هفتم دی ماه جلالی و شب بیست و یکم دسامبر فرانسوی است وچون این شب را با میلاد مسیح تطبیق کرده اند از این رو بدین نام نامیده شده است.جشن میلاد مسیح که در 25 دسامبر تثبیت شده در اصل جشن ظهور میترا بوده که مسیحیان قرن چهارم میلادی آن را روز تولد مسیح قرار داده اند.
طبق سنن و آداب قدیمیان همیشه رسم بر این بوده در بلند ترین شب سال که برابر با آخرین شب آذر ماه است اقوام و خویشان و کوچکتر ها به دیدن بزرگترها و مادربزرگ و پدر بزرگها ی دوست داشتنی بروند و با گرفتن فال حافظ و خواندن شاهنامه در کنار قرآن این شب را به یاد ماندنی تر کنند و اما خوردن تنقلات مخصوص این شب نباید فراموش شود به طوری که خیلی از قدیمیها هندوانه و خربزه و انگور و انار مخصوص این شب را از دو ،سه هفته قبل در محلهای خنک منزلشان نگهداری می*کردند که نشان می داد این شب برایشان بسیار حائز اهمیت بوده است .دور کرسی نشستن ها که بازگو کردن آن برای جوانان و فرزندان امروزی باید با توضیحات خاص خود همراه باشد،اما بدون آن کرسی ها هم می شود بر دور سفره ی سنتی و یا حتی مدرن شب یلدایی نشست و به این شب بلند به یاد ماندنی نشاط و شادابی ویژه ای بخشید.

روش سنتی :
برای سفره از پارچه ی ترمه یا پته ی کرمان و یا هر نوع پارچه ی گل دوزی شده به سبک و سیاق قدیمی و سنتی استفاده کرده و چون هم اکنون دیگر از آن کرسی های با صفای قدیمی خبری نیست می توانید سفره را بر روی میز گرد یا چهار گوش با پایه های کوتاه پهن کنید و تمام مواد تزیین شده را در ظرفهای سفالی رنگی و یا چینی های گل سرخی قدیمی ویا حتی نقره درسفره قرار دهید .قرآن، که بهتر است با معنی و منظوم باشد را به همراه شاهنامه و دیوان حافظ ،بین دو شمع مورد نظرتان و یا درکنار کاسه ی بلورین حاوی شمع ها در بالای سفره قرار داده و بین آنها چند شاخه گل نرگس بگذارید تا سفره ی زیبا ومعطری داشته باشید و آن شب را دور سفره با خواندن قرآن و شاهنامه و گرفتن فال حافظ در کنار دوستان و اقوام شبی به یاد ماندنی و خاطره انگیز سازید.

روش مدرن و امروزی:
در این روش از انواع سرمه ها و رومیزی های جدید به سلیقه ی خود استفاده کرده و در وسط میز ناهار خوری ویا میزهای کوچکتر پهن کرده و به آرامی با دست قسمتهایی از رو میزی را چروک و برآمده کنید و وسایل مورد نیاز و تزیین شده را در ظرفهای سیلور یا کریستال قرار داده و در فواصل برآمدگی های سفره بچینید .قرآن منظوم ،شاهنامه و دیوان حافظ را نیز در بالای سفره قرار داده و بین آنها از انواع گلهای معطر و تازه به سلیقه ی خود بگذارید و در کنار سفره ای که با عطر و بوی کتاب آسمانی قرآن و نعمت های بی دریغ خداوند مزین و خوشبو شده شبی آسمانی را به دوستان و اقوام هدیه کنید.



1-انار ها را در صورت خشک و سفت بودن تاجشان از قسمت تاجشان نیم ساعت درون آب ولرم قرار داده وسپس تاج آن را با دست از هم باز کرده تا مثل گلبرگهایی به پوست انار بچسبدو در کنار میوه ها قرار دهید.



2- کلاهک وتاج انار را تا نیمه به گونه ای از آن جدا کنید که داخل انار هیچ به هم نریزد وبه شکلی در آید که انار از نیمه با پوست وقسمت رویی آن باز دیده شود.این مدل در کنار میوه های دیگر زیبا دیده خواهد شد.




3-پوست انار را با یک چاقوی لیزری تیز از روی آن برداشته یا انارها را همینطورکامل ودرست درون ظرفی جداگانه قرار دهید ویا به قطعات کوچکتری که بسیار برای مصرف راحت تر است در آورده وبر سر سفره ی یلدایی خود بگذارید.

4- انار ها را دانه کرده درون کاسه ای بلوری بریزید ودر لابه لای آنها چند نگین کوچک آناناس وانگورریخته وچند تکه از انارهای کوچک هرمی شکل نیز روی آنها بگذارید .

روشهای تزیین شمعهای سفره یلدا

1-در کاسه ای بلورین مقداری آب بریزید و چند عدد تیله ی رنگی کوچک و بزرگ و تعدادی صدف کف آن بیندازید و یا یک گل را پرپر کنید و روی آب بریزید ، و در میان آنها نیز از چند عدد شمع سبک و کوچک مخصوص روی آب استفاده نمایید و با روشن کردن آنها به سفره یلدایی خود گرمی وروشنی خاصی بیافزایید.




2-در ظروف حاوی میوه های خشک و آجیل نیز می*توانید برای تزئین و زیبایی بیشتر از شمعهای وارمر به شکلهای مختلف که در بازار موجود است استفاده کنید .



3- دو عدد دستمال سفره ی رنگی را باز کرده و چروک کنید ودر دو بشقاب شیرینی خوری کوچک قرار داده و در وسط آنها از شمعهای گرد یا چهار گوش تخت و پهن قرار دهید و سفره ی خود را مزین نمایید.



1- آن را از طول زیکزاک یا دالبر ونیم دایره ،نیم دایره ای برش داده اما نه کامل بلکه در وسط آن یک دسته ی زیکزاکی یا دالبری نگه داریدتا به شکل سبد شود وسپس هندوانه های داخل آن را گرد گرد با قاشق معمولی ویا با قاشقهای بستنی در آورده وبرای اینکه همه ی هندوانه ها را گرد گرد در بیا ورید از ابتدا که همه ی توپها را در می آورید در ظرفی دیگر ریخته وسپس همه را به سبد هند وانه ای خود وارد کنید.می توانید برای پذیرایی از چوبهای کبابی کوچک که چند عدد را در توپهای هندوانه ای فرو کرده اید و به آن شکل زیبایی هم می بخشد به جای چنگال استفاده نمایید.



2- هندوانه را از عرض وبدون دسته باز هم زیکزاکی یا دالبر برش داده واین بار در ظرفی مربع شکل برش دهید وبا چنگالهای سفید کوچکی که از فروشگاههای لوازم شیرینی می توانید تهیه کنید در این هندوانه های مربعی شکل زده و از مهمانان شب یلدایی خود پذیرایی کنید.می توانید برای زیباتر شدن هندوانه تان از ترافل که بر روی آن می پاشید استفاده نمایید.



3- پوست هندوانه را تا نیمه با یک چاقوی تیز طوری بردارید که سفیدی های زیر پوست باقی بماند وتنها پوست سبز آن جدا شود ،سپس یک گل رز را در نظر گرفته وبا برشهایی بر روی پوسته ی سفید هندوانه آن را بوسیله ی چاقوی لیزری به شکل گل در بیاورید.



4- هندوانه را ازطول نصف کرده و 5 تا 10 سانت روی آن را به شکل ترمه برش دهید که برای این کار می توانید شکل ترمه را ابتدا بر روی آن با نوک چاقو کشیده وسپس اطراف آن 5 تا 10 سا نت رویی را به آرامی خالی کنید به طوری که یک ترمه ی قرمز از هندوانه در رو وبقیه ی آن به شکل قبل با پوسته ی سبزدر زیر قرار داشته باشد.



5- هندوانه را از وسط نصف کرده و همراه با پوست آن ،برشهای نیم دایره ای هم اندازه ای درست کنید همانطور که همیشه برش می دهید با این تفاوت که همه هم اندازه ونسبتا نازک باشند ،سپس آنها را درون سینی گرد سیلور یا کریستال وبلور مانند پره های پنکه مشترک در نقطه ای در مرکز قرار دهید .



6- هندوانه را از وسط نصف وسپس باز نیمه ها را از وسط دقیق نصف کنید تا چهار قسمت بزرگ مساوی داشته باشید ،سپس آنها را با پوست از طول به شکل برش برش های هم اندازه ی مثلثی شکل در آورید وهمه را در ظرف استیل ماهی شکل مانند پولکهای ماهی پشت سر هم قرار دهید ویا در ظرفی بیضی شکل پشت هم برای پذیرایی بچینید .می توانید در کنار تزیینات دیگر هندوانه ها مقداری را برای بچه ها به این شکل آماده نمایید که بسیار راحت ودر عین حال زیباست .



7- روشهای ساده دیگر را تنها با تصویر برای شما نمایش می*دهیم. امیدواریم که مورد توجه شما کاربران عزیز قرار گیرد








در شهرهای شمالی و آذربایجان رسم بر این است كه در این شب سفره كوچكی در سینی تزیین می*كنند و به خانه تازه*عروس یا نامزد خانواده می*فرستند. مردم آذربایجان در سینی خود هندوانه*ها را تزیین می*كنند و شال*های قرمزی اطرافش می*گذارند. درحالی كه مردم شمال یك ماهی بزرگ تزیین می*كنند و به خانه عروس می*برند.


سفره مردم شیراز مثل سفره نوروز رنگین و پر از خوراكی*های جورواجور است. در سفره مركبات و هندوانه برای سردمزاج*ها و خرما و رنگینك را برای گرم*مزاج*ها می*گذارند. حافظ*خوانی جزو جدانشدنی مراسم این شب برای شیرازی*هاست. البته خواندن حافظ در این شب نه*تنها در شیراز مرسوم است، بلكه رسم كلی چله*نشینان شده*است.


- همدانی*ها در شب یلدا فالی می*گیرند كه اسمش فال سوزن است. همه دور تا دور اتاقی می*نشینند و مسن*ترین زن جمع به طور پیاپی شعر می*خواند. دختربچه*ای پس از اتمام هر شعر روی یك پارچه نبریده و آب ندیده سوزن می*زند و مهمان*ها بنا به ترتیبی كه نشسته*اند شعرها را فال خود می*دانند. خوردنی*ها در همدان تنقلاتی است كه مناسب با آب و هوای آن منطقه *است و سر سفره یلدا می*گذارند. در تویسركان و ملایر، گردو و كشمش و مِویز نیز خورده می*شود كه از معمول*ترین خوراكی*های موجود در این استان*هاست.


- در شهرهای مختلف خراسان خواندن شاهنامه فردوسی مرسوم است. یكی از آیین*های ویژه یلدا در استان خراسان جنوبی برپایی مراسم كف زدن است. در این مراسم خاص، ریشه گیاهی به نام چوبك را كه در این دیار به بیخ مشهور است، در آب می*خیسانند و پس از چند بار جوشاندن، در ظرف بزرگ سفالی به اسم تغار می*ریزند. مردها و جوان*های فامیل با دسته*ای از چوب*های نازك درخت انار به نام دسته گز مایع را آنقدر هم می*زنند تا به شكل كف درآید و این كار باید در محیط سرد صورت گیرد تا مایع كف كند. كف آماده شده با مخلوط شیره شكر آماده خوردن می*شود و بعد از تزیین با مغز گردو و پسته آماده است برای بهره*برداری! این وسط گروهی از جوان*ها قبل از شیرین كردن كف*ها با پرتاب آن به سوی همدیگر و مالیدن كف به سر و صورت یكدیگر شادی و نشاط را به جمع مهمانان اضافه می*كنند و همه را از خوردن این خوراك لذیذ محروم!


- در اردبیل رسم است مردم، چله بزرگ را قسم می*دهند كه زیاد سخت نگیرد و در شب یلدا معمولا گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغز گردو و نخودچی و كشمش می*خورند.


- در شهرهای مختلف گیلان هندوانه را حتما فراهم می*كنند و معتقدند كه هر كس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی*كند و در زمستان سرما را حس نخواهد كرد. «آوكونوس» یكی دیگر از خوردنی*هایی است كه در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به روش خاصی تهیه می*شود. در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می*ریزند، خمره را پر از آب می*كنند و كمی نمك هم به آن می*افزایند و در خم را می*بندند و در گوشه*ای خارج از هوای گرم اتاق می*گذارند. ازگیل سفت و خام، بعد از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه می*شود. آوكونوس در اغلب خانه*های گیلانی*ها تا بهار آینده پیدا می*شود و هر وقت كسی هوس كند ازگیل تر و تازه و پخته و رسیده و خوشمزه را از خم بیرون می*آورند و آن را با گلپر و نمك می*خورند.


- مردم كرمان تا سحر به انتظار می*نشینند تا از قارون افسانه*ای استقبال كنند. قارون در لباس هیزم*شكن برای خانواده*های فقیر تكه*های چوب می*آورد. چوب*ها بعد به طلا تبدیل می*شوند و برای آن خانواده، ثروت و بركت به همراه خواهند آورد


- باور اصفهانی*های قدیم این بوده كه زمستان به دو بخش چله و چله*كوچیكه تقسیم می*شد كه موعد چله از اول دیماه تا 10 بهمن بود اما چله كوچیكه از دهم بهمن آغاز می*شد و تا سی بهمن ادامه داشت. البته آیین برگزاری شب چله در اصفهان به دو نام *چله زری (ماده) و عمو چله (نر) تقسیم می*شود زیرا از گذشته تاكنون همه موجودات و اشیاء را بر اساس جنس مذكر و مونث تقسیم می*كردند. اصفهانی*ها دوشب را به عنوان شب چله برپا می*كردند و آیین*های مخصوص به این شب را به جا می*آوردند. آیین شب چله در شهر اصفهان خانوادگی برگزار می*شده است و خانواده*های اصفهانی با پهن كردن سفره*ای با عنوان سفره شب چله ، این شب را گرامی می*داشتند.


- در استان كرمانشاه شب یلدا جایگاه ویژه*ای دارد. مردم كرمانشاه براساس آیینی كهن در این شب بیدار می*مانند تا با شعر خواندن، قصه گفتن، فال حافظ گرفتن و آجیل خوردن با مادر جهان در زادن خورشید همراهی و همدردی كنند. میوه*هایی نیز در این شب خورده می*شود كه به گونه*ای نمادی از خورشید است مانند هندوانه سرخ، انار سرخ، سیب سرخ یا لیموی زرد، قصه*هایی از عشق جاودانه شیرین و فرهاد، رستم و سهراب، حكایت حسین كرد شبستری و خواندن اشعار زیبا و دلنشین شامی كرمانشاهی در گذشته نقل مجالس شب یلدا در كرمانشاه بود. آن روزها افراد فامیل بنا بر رسمی دیرینه به خانه بزرگ*ترین فرد فامیل كه معمولا پدربزرگ و مادربزرگ بودند می*رفتند و باتكاندن برفهای زمستان از لباس هایشان در گرمای آرامش بخش كرسی فرو می*رفتند. افراد فامیل بر سر یك سفره باهم شام می*خوردند و بر روی سفره مخصوص این شب خوردنی*های متنوعی چیده می*شد.